Երևան
26.Սեպտեմբեր.2018թ.,
00
:
00
Փոխարժեք՝
$,
,
ՀՀԿ-ն շնորհավորում է՝ կծելովԾախսերն արել է սեփական գրպանիցՄեկնարկել է հանրապետական փուլըԸնդունել է ՀՀ առաջին փոխվարչապետըԹիրախային երեխաների համար՝ սպորտլանդիա«APPLE»-ը գնեց «SHAZAM»-ըՀրաժարվել է Էրդողանի հետ ճաշկերույթին մասնակցելուցԵրևանյան ընտրությունները գնահատվել են արդարՀաջորդ նիստը՝ ՀայաստանումՍպառնո՞ւմ են Հայաստանին
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի ելույթը ՄԱԿ-ում Հակակարկտային ցանցերի արտադրություն Վանաձորում Վշտից խելագարվածները ՀՀ քաղաքացիները քվեարկեցին հեղափոխության, արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների, ժողովրդի իշխանության, ազատ և երջանիկ Հայաստանի օգտին

Հետաքրքական․ պոլիէթիլենն ու աշխարհը

Հետևե՛ք մեզ Facebook-ում սեղմեք հավանել և միշտ ստացեք թարմացումները

Առաջին անգամ ԱՄՆ-ում 1957 թվականին ի հայտ եկած պոլիէթիլենային տոպրակները կարճ ժամանակահատվածում, որպես Know-How, գրավեցին ամբողջ շուկան` դուրս մղելով բազմակի օգտագործման պայուսակները: Դեռևս 2002թ. աշխարհում տարեկան արտադրվում էր 4-5 տրիլիոն ՊԷ տոպրակ: Գերազանցապես նավթից ու բնական գազից պատրաստված նորույթն այնքան պրակտիկ ու էժան էր, որ նրա վնասները գնահատելու մասին մարդիկ չէին մտածում, և օրեցօր ավելանում էր դրանց թիվը: Միանգամյա օգտագործման

պլաստիկ տոպրակներն ամբողջ աշխարհում անարգել օգտագործում էին այնքան ժամանակ, մինչև կահազանգեին բնապահպանները. 20 րոպե օգտագործվող և 400 տարի չքայքայվող պոիլէթիլենային տոպրակները վնասում են մարդու առողջությունն ու շրջակա միջավայրը: Համաշխարհային նավթի արդյունահանման 4 տոկոսը, որը բաժին է ընկնում ՊԷ տոպրակների արտադրությանը, վերամշակման ընթացքում մթնոլորտ են արտանետում մեծ քանակությամբ վնասակար նյութեր: Իսկ պատկերացնելու համար, թե որքան աղբ է գոյանում արդեն պատրաստի պոլիէթիլենային տոպրակներից, բերենք Վայրի բնության համաշխարհային հիմնադրամի հրապարակած տվյալները. «Ամեն տարի համաշխարհային օվկիանոս է նետվում 6 միլիոն 300 հազար տոննա աղբ, որի գերակշիռ մասը կազմում է պլաստիկը»։

Բնապահպանական կազմակերպությունների բարձրացրած խնդիրը կամաց-կամաց տեղ գտավ տարբեր երկրների օրենսդրական նախաձեռնություններում: 1994թ. առաջինը Դանիան ՊԷ տոպրակների անվճար բաժանման համար սահմանեց հարկ, որից հետո դրանց պահանջարկը կրճատվեց 90 տոկոսով: ՊԷ տոպրակների օգտագործումը նույնքան կրճատվեց Իռլանդիայում՝ «բնապահպանական» հարկ մտցնելուց կարճ ժամանակ անց: Մեկանգամյա օգտագործման տոպրակների համար հարկ են վճարում նաև Լատվիայում ու մի շարք այլ երկրներում: Չինաստանում արգելքը սահմանափակ տեսակների վրա է դրված, 2008թ. հունվարի մեկից արգելվում է 0.025 մմ հաստությամբ ՊԷ տոպրակների արտադրությունը, վաճառքն ու օգտագործումը, իսկ խանութներում և սուպերմարկետներում` արգելվում դրանց անվճար տրամադրումը:

Մի շարք երկրներում` Իտալիա, Ֆրանսիա, Ավստրալիա, Եգիպտոս, Սինգապուր, Թայվան, Բանգլադեշ, ընդհանրապես արգելվում է ՊԷ տոպրակների գործածությունը: Հնդկաստանում և Տանզանիայում պլաստիկ տոպրակներից օգտվելու դեպքում քաղաքացուն սպառնում է ազատազրկում. Հնդկաստանում` մինչև 7 տարի, Տանզանիայում` մինչև 1 կամ էլ տուգանք, Հնդկաստանում`մինչև 100 հազար ռուփի, Տանզանիայում` 2000 ԱՄՆ դոլարի չափով:

Գնված յուրաքանչյուր ՊԷ տոպրակի համար հարկ են վճարում նաև Իռլանդիայում և Շոտլանդիայում` 15 ցենտ: Այդ միջոցները գնում են պետական բյուջե, որտեղից էլ ուղղորդվում են թափոնները հողում թաղելու վրա: Հարկի սահմանումը Իռլանդիայում և Շոտլանդիայում ՊԷ տոպրակների օգտագործման ծավալը կրճատել է 10 անգամ:

Իսրայելում այս հարցն օրենսդիր մարմին հասավ 2008թ.: Հուլիսի 30-ին Քնեսեթն առաջին ընթեցմամբ հաստատեց երկրում էկոլոգիապես վտանգավոր ՊԷ տոպրակների օգտագործումը կրճատելու մասին օրինագիծը, ըստ որի առևտրի ցանցերը պարտավոր են գնորդին առաջարկել միայն արագ քայքայվող նյութերից պատրաստված և բազմակի օգտագործման ենթակա զամբյուղներ մատչելի գներով։

Գերմանիայում ևս բիոաղբի համար վաղուց կիրառվում են էկոլոգիապես անվտանգ, արևի լույսից քայքայվող տոպրակներ, որոնք սուպերմարկետները՝ թղթե և բնական թելերից գործած տոպրակների հետ, բավականին հարմար գներով առաջարկում են գնորդներին։ Հետաքրքրական է, որ այս երկրում գործարարի հարկային բեռը թեթևանում է այնքանով, որքանով ավելանում է բնությանը տված «օգուտը»։

Այս հարցում Իսպանիան ավելի խստապահանջ է. այստեղ նախընտրում են բացառապես բնական նյութերից պատրաստված պայուսակները։ Մի քանի տարի առաջ անցկացված բնապահպանական արշավի ժամանակ բնակիչներին անվճար բաժանվել են բամբակից կարված պայուսակներ, որոնք հնարավոր է օգտագործել տարիներով։

Վերջերս բնապահպանական արշավ անցկացվեց նաև Ճապոնիայում, որտեղ ևս շեշտը դրված էր բազմակի օգտագործման տոպրակների կիրառության վրա։ Ակցիային մասնակից շուրջ հինգ միլիոն մարդ սուպերմարկետներ են մտել դիմացկուն տոպրակներով։ Այդ արշավը մեկ ամիս շարունակվելու դեպքում թույլ կտար տնտեսել ավելի քան 100 միլիոն պարկ և արդյունքում 10 հազար տոննայով կկրճատվեր ածխաթթու գազի ծավալը, որն արտանետվում է ՊԷ տոպրակների արտադրության ընթացքում։

Ընդհանուր առմամբ, ՊԷ տոպրակների արտադրության և կիրառության վրա արգելք կամ սահմանափակում դրած երկրների թիվը տարեցտարի աճում է. Հայաստանն այդ երկրների շարքում դեռևս չկա, բայց առաջին քայլն, ինչպես տեսանք, արդեն արվում է։ ՊԷ տոպրակների շուկան մանրազննին ուսումնասիրելու, վերլուծելու, սպառումն ու հասցված վտանգը գնահատելու և արդյունքների մասին բնակչությանն իրազեկելու դեպքում նախաձեռնությունը սպասվածից ավելի շուտ կարող է հաջողություն գրանցել։

Լիլիթ ՊՈՂՈՍՅԱՆ

Ընկան… «լիկվիդ» ՀՀԿ-ն շնորհավորում է՝ կծելով Բուհերը նաև գիտահետազոտական կենտրոններ Ծախսերն արել է սեփական գրպանից Մեկնարկել է հանրապետական փուլը Ընդունել է ՀՀ առաջին փոխվարչապետը Թիրախային երեխաների համար՝ սպորտլանդիա Սեթ Գմփոյանի ագարակում (73) «APPLE»-ը գնեց «SHAZAM»-ը Հրաժարվել է Էրդողանի հետ ճաշկերույթին մասնակցելուց Կայացել է փոստային վճարման պետնշանների հարցերով խորհրդի նիստը Երևանյան ընտրությունները գնահատվել են արդար Ձայների քանակը տոկոսի հետ շփոթածները Հաջորդ նիստը՝ Հայաստանում Սպառնո՞ւմ են Հայաստանին Ինչ իմանա՜ս, մեկ էլ տեսար էս էլ եղավ «Արմենիան»՝ Հայաստան-ԱՄՆ մերձեցման օղակ 48-ից՝ 32 Երևանը քվեարկեց հօգուտ հեղափոխության շարունակականության Ինչու են նոր iPhone-ներն այդքան թանկ Բացահայտվել են ապօրինի գործող ակումբներ Սկզբում առյուծ կտրեց, հետո կատու դարձավ ՖԻՖԱ-ի վարկածով «Աշխարհ-2018»-ը Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի ելույթը ՄԱԿ-ում «Քոչարյանը մարդկանց սպանություն է կազմակերպել» Ով է լինելու մեր հավաքականի գլխավորը Մխտռվա՜ծ, մխտռվա՜ծ առվակներ (ամբողջական) Հակակարկտային ցանցերի արտադրություն Վանաձորում ՀՀԿ-ն բողոքարկելու է Սովորենք ճիշտը Ընդունել է Համաշխարհային բանկի պատվիրակությանը Սեթ Գմփոյանի ագարակում (72) Ովքեր կստանան մանդատ Վշտից խելագարվածները Հայաստանը՝ «ֆանտաստիկ» օրինակ Գուտերեշի համար Ինչո՞ւ օրակարգում չկա Փաշինյան-Թրամփ հանդիպում Ընտրությունից մեկ օր անց. դիտորդական խմբի արձանագրումները Հոբելյանական նամականիշի մարում Մասնակի փոխհատուցվել է վնասը` 48,5 մլն. ՀՀ դրամ Մոտավորապես հայտնի է Աշունը եկավ՝ ճտերը հաշվեցին Ջախջախիչ հաղթանակը, չարաբաստիկ գազելներն ու Զեյնալյանի կենացը «Սա ջախջախիչ հաղթանակ էր» «Բարգավաճ Հայաստանը» շնորհավորել է «Իմ քայլը» դաշինքին Մնացինք երկրի երբեմնի ղեկավարներին սպասելով 27 տարվա «անցում» ՀՀ քաղաքացիները քվեարկեցին հեղափոխության, արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների, ժողովրդի իշխանության, ազատ և երջանիկ Հայաստանի օգտին «Պարի Սեն Ժերմենն» անկասելի է Բա, իհարկե, թանկ է Ռոնալդուն Հայկ Պետրոսյանի հումորային երգը՝ նվիրված քաղաքապետի ընտրություններին