Երևան
18.Հուլիս.2018թ.,
00
:
00
Փոխարժեք՝
$,
,
Զիդանը 17 տարի անց կվերադառնա ԹուրինՔննարկվում է ընտրակարգի մոդելըԳողերի համար դառնում ենք հրապուրիչ երկի՞րԵրկրի մասին պատկերացումները փոխած գործարարըԿոռուպցիոն սխեմայի մեջ պաշտոնատար անձինք են, բժիշկներՉեն վճարել մոտ 230 մլն դրամի բնօգտագործման վճարներԱրարատ Խանդոյանն ազատ է արձակվելՌազմական գործողությունների վերսկսման սպառնալիքը զգալիորեն նվազել էԵրևանում շենք է փլուզվելԵրևանի քաղաքապետի ընտրությունը չկայացավ
Հաճելի երաժշտություն Բելգիայի ընտրանին երրորդն է Խորվաթները ձեռնոց են նետում ֆրանսիացիներին Հաճելի երգ

Հայաստանի դերակատարությունը Ղարաբաղյան հիմնախնդրում 1988-1998թթ-ին և դրան հաջորդած ժամանակաշրջանում (մաս 1)

Հետևե՛ք մեզ Facebook-ում սեղմեք հավանել և միշտ ստացեք թարմացումները

Ղարաբաղյան հիմնախնդիրը, ծագելով որպես ազգի կոլեկտիվ ինքնորոշման և սեփական ճակատագիրը տնօրինելու իրավունքն իրագործելու կապակցությամբ առաջացած հակամարտություն, իր պատմական հիմքում սկիզբ է առել դեռևս 1920-ական թթ-ից, երբ խորհրդա-բոլշևիկյան իշխանությունները Անդրկովկասի խորհրդայնացման քաղաքականության համատեսքտում ոտնահարելով արցախահայության ազգային, պատմական, քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքները՝ լռեցրին արցախահայության արդարացի պահանջը և արդարացի ձգտումները: Իրադարձությունների չարաբաստիկ զարգացումների արդյունքում Կովկասյան քաղբյուրոյի 1921թվականի հուլիսի 5-ի որոշմամբ և Ազգությունների ժողկոմ Ի. Վ. Ստալինի (Ջուղաշվիլի) վճռական ազդեցությամբ Ղարաբաղը թողնվեց Ադրբեջանի կազմում` ստանալով ինքնավար մարզի կարգավիճակ: Ազգային, իրավական և պատմական արմատներ ունեցող ղարաբաղյան հիմնախնդիրը խորհրդային 70-ամյա իշխանության տարիներին ամեն կերպ լռեցվեց և կոծկվեց ու կրկին բորբոքվեց արդեն 1988 թվականին:

Ղարաբաղյան հիմնախնդրի արծարծման նոր փուլ դարձավ 1988թ-ի փետրվարի 20-ի պատմական որոշումը, ինչը և ուղենշեց մի ողջ պատմական գործընթացի առաջին փուլի սկիզբը: Հետագա տարիների դեպքերի ու իրադարձությունների ընթացքը և միջազգային գործընթացներն ինչպես ողջ հայության, այնպես էլ միջազգային հարաբերություններում կանխորոշելու էին զարգացումների նոր ընթացք, նոր իրողություններ ու գործընթացներ: Մասնավորապես խոսքը վերաբերվում է ԽՍՀՄ փլուզման գործընթացին, նորանկախ պետությունների ստեղծմանը, առաջացող ազգամիջյան և տարածքային վեճերին և դրա հետ կապված այլ իրողությունների: Ինչ վերաբերում է ղարաբաղյան հիմնախնդրին, ապա այստեղ սկսված համազգային շարժումը և պահանջատիրության գործընթացը որքան էլ բոլոր հնարավոր միջոցներով և մեթոդներով խոչընդոտվում էր ԽՍՀՄ ղեկավարության կողմից թե՛ ռազմական, թե՛ տնտեսական եղանակներով, միևնույն է, պսակվեց հաջողությամբ, ինչի ակնհայտ դրսևորումը և վառ արտահայտությունը դարձավ 1991թ-ի սեպտեմբերի 2-ին Լեռնային Ղարաբաղի անկախության հռչակումը և հատկապես ԽՍՀՄ պաշտոնական փլուզումից օրեր առաջ` դեկտեմբերի 10-ին միջազգային դիտորդների մասնակցությամբ համաժողովրդական հանրաքվեի անցկացումը, ուր ժողովուրդը` իշխանության միակ աղբյուրն ու ինքնիշխանության միակ կրողը, միանշանակ «այո» ասաց անկախ պետականության կայացմանը և ինքնորոշման հարցադրմանը: Քվեարկության իրավունք ունեցողների 132.328 մարդուց 108.736-ը, այն է՝ ընտրողների 82.2%-ը մասնակցեց հանրաքվեին և իր 108.615 ձայնով` շուրջ 99.9%-ով «այո» ասաց ԼՂ անկախությանը:

Այս նույն ժամանակ ԽՍՀՄ փլուզման արդյունքում իրենց անկախությունը հռչակեցին նաև Հայասատանի ու Ադրբեջանի Հանրապետությունները: Սակայն նորանկախ պետություններին բաժանում էր անցյալից եկող խնդիրները և պատմական հակամարտությունը: Չհամակերպվելով արցախահայության արդարացի ձգտումների և պահանջների հետ ունենալով թվական և զինական գերակշռություն՝ Ադրբեջանն արդեն 1991թվականից մեծ թափով ռազմական գործողություններ սկսեց Ղարաբաղի և Հայաստանի դեմ, ինչը և հետագայում վերածվեց իսկական պատերազմական գործողությունների: Չնայած որ ԼՂՀ-ն ինքն էր հանդես գալիս որպես հակամարտող կողմ, բայց և այնպես ՀՀ-ն չէր կարող անտարբեր մնալ և մասնակցություն չունենալ պատերազմի, սովի, շրջափակման պայմաններում գտնվող արցախահայության կյանքին և չօժանդակել նրանց այն դեպքում, երբ միջազգային հանրությունը հակամարտության կողմեր դիտարկում էր ՀՀ-ին և ԱՀ-ին: 1988-ի ազգային պոռթկման արդյունքում Հայաստանում իշխանության եկած ղեկավարությունն ի դեմս Հայոց Համազգային Շարժման և նրա առաջնորդ, հանրապետության նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի ու նրա քաղաքական թիմի, խնդիրը արդարացիորեն դիտարկեց և մշտապես դիտարկել է որպես ինքնորոշման իրավունքի վրա հիմնված քաղաքական խնդիր, որի նպատակն էր ապահովել արցախահայության, որպես սեփական անկախությունը նվաճած և պետականություն հռչակած ժողովրդի` հայության մի հատվածի իր երկրում ապրելու իրավունքի, անվտանգության, ազատ զարգացման վստահելի երաշխիքներ: Իրատես քաղաքականության, մեծագույն զոհողությունների և տառապանքների, միջազգային ուժերի կողմից գործադրվող խոչընդոտների հնարավոր մեկուսացման և, որ ամենակարևորն է, համաժողովրդական պայքարի արդյունքում էր, որ 88-ից սկսված և 1991-94թթ իսկական պատերազմի վերածված մարդկային և նյութական մեծ կորուստներ խլող ղարաբաղյան պատերազմն ավարտվեց Հայաստանի և Ղարաբաղի համար շահավետ պայմաններով, 1994թ մայիսի 12-ին կնքված հրադադարով: Իրականում հաջողությունների արձանագրումը հնարավոր եղավ իրատես քաղաքականության շնորհիվ:

Հաջողությունների հանրագումարն այսպիսին էր.

* Հայաստանի Հանրապետության վճռական աջակցության շնորհիվ Լեռնային Ղարաբաղը դիմակայեց ադրբեջանական ագրեսիան, ազատագրվեց ամբողջությամբ օկուպացված վիճակից,

* ազատագրվեց Շուշին, վերացվեցին այլ կարեւոր ռազմական հենակետեր,

* Հայաստանի Հանրապետության հետ հաստատվեց հուսալի ցամաքային կապ,

* ռազմական գործողությունները տեղափոխվեցին Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության սահմաններից դուրս,

* Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ հաստատվեց հուսալի անվտանգության գոտի,

* ձեռք բերվեց Լեռնային Ղարաբաղի փաստական լիակատար անկախությունը,

* Ղարաբաղյան հիմնախնդիրը, որպես ինքնորոշման հարց, միջազգայնացվեց, ստեղծվեց ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը,

* Լեռնային Ղարաբաղը ճանաչվեց որպես հակամարտության եւ բանակցային կողմ,

* Հայաստանի եւ Լեռնային Ղարաբաղի համար չստեղծվեց աննպաստ որեւէ միջազգային փաստաթուղթ։ 1996թ. ԵԱՀԿ Լիսաբոնի գագաթնաժողովում ինքնորոշման իրավունքի սկզբունքը տարածքային ամբողջականության սկզբունքին ստորադասելու միակ փորձը ձախողվեց ՀՀ նախագահ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի կտրուկ հակազդեցությամբ:

Վարդան ՔԵՐՈԲՅԱՆ

(շարունակելի)

Առաջնության փառահեղ եզրափակիչը Փաշինյանն ու Տեր-Պետրոսյանը հանդիպել են ՀՀ երրորդ նախագահը վերջապես տուն ու տեղ է դնում Դժգոհության ալիք բարձրացրած հերթական նշանակումը Զիդանը 17 տարի անց կվերադառնա Թուրին Սեթ Գմփոյանի ագարակում (17) Հաճելի երաժշտություն Կուտակայինը կրկին քննարկման թեմա է դարձել «Քի՜միա» Քննարկվում է ընտրակարգի մոդելը Առաջնության փառահեղ եզրափակիչը (Մաս 3) Հրաժարական են տվել Գողերի համար դառնում ենք հրապուրիչ երկի՞ր Կոտրել են ֆեյսբուքյան էջը Երկրի մասին պատկերացումները փոխած գործարարը Առաջնության փառահեղ եզրափակիչը (Մաս 2) Կոռուպցիոն սխեմայի մեջ պաշտոնատար անձինք են, բժիշկներ Ով չի ալարել` յուրացրել է Մեծ կոմպոզիտորի 115-ամյակի պատվին Առաջնության փառահեղ եզրափակիչը (Մաս 1) Պարզվում է՝ սա նաև մազոխիստ է եղել «Ընդամենը 18 տարեկան տղա՞...» «Պարզապես կորեք գրողի ծոցը» Յուրացրել է ու… թռել Սեթ Գմփոյանի ագարակում (16) Թիրախում նորից ծխախոտն է Պայքարում, բացի խաչից, ներառված են նաև բռունցքներն ու համացանցը Օլիգարխների հնարամտությունը չափ ու սահման չի ճանաչում Չեն վճարել մոտ 230 մլն դրամի բնօգտագործման վճարներ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի ֆեյսբուքյան ուղիղ եթերը. մաս 2 Արարատ Խանդոյանն ազատ է արձակվել Էս ի՞նչ եք բզբզում Ռազմական գործողությունների վերսկսման սպառնալիքը զգալիորեն նվազել է Ինքներդ գնահատական տվեք ինչ-որ պաշտոնյայի «խոսափողիկին» Երևանում շենք է փլուզվել Փաշինյանը՝ ժողովրդավարության խաչակիր Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի ֆեյսբուքյան ուղիղ եթերը. մաս 1 Երևանի քաղաքապետի ընտրությունը չկայացավ Սեթ Գմփոյանի ագարակում (15) Հայտնի են «Ոսկե ծիրանի» հաղթողների անունները «Ոսկե գնդակը»` Լուկա Մոդրիչին Ֆաշիզմը ննջած չէ նրանց հոգիներում Եղանակը կմտցնի իր խմբագրումները Ֆրանսիացիներն՝ աշխարհի կրկնակի չեմպիոն Չկենտրոնանայիք՝ չկենտրոնանային ԿԻՐԱԿՆՕՐՅԱ ԴԱՍԱՐԱՆ (սխալների ուղղում) Հնչում է մեր «Արցախը» Արցախի կառավարության օպերատիվ շտաբի հայտարարությունը՝ Արթուր Աղաբեկյանի տան խուզարկության առթիվ Հատուցումից է վախենո՞ւմ, թե հայրենիքն է դարձել արգահատելի Սեթ Գմփոյանի ագարակում (14)