Երևան
23.Սեպտեմբեր.2018թ.,
00
:
00
Փոխարժեք՝
$,
,
Անվտանգությունը չեն երաշխավորումՎարչապետի հանդիպումը Արարատի մարզի համայնքների ղեկավարների հետ«Իմ Քայլը» դաշինքն ամփոփիչ հանրահավաքն է անցկացնում. Կներկայացվեն ավստրիացի ընթերցողներինԱվետեց բարի լուրըՇարմազանովը մուխլյոժ է անումԹրամփի ուղերձը, ԼՂ խնդրի կարգավորման հնարավորություններըԱյսօր մեր Անկախության օրն է«Լույս» դաշինքի հանրահավաքը Կենտրոն համայնքումՀՀ ոստիկանության պետի ուղերձը
ՀՖՖ ՀԿ նախագահի ընտրություն Վարչապետի հանդիպումը Արարատի մարզի համայնքների ղեկավարների հետ Վ. Մինասյանը հրաժարական տվեց Շնորհավոր տոնդ, Հայաստան

Հայաստանի դերակատարությունը Ղարաբաղյան հիմնախնդրում 1988-1998թթ-ին և դրան հաջորդած ժամանակաշրջանում (մաս 1)

Հետևե՛ք մեզ Facebook-ում սեղմեք հավանել և միշտ ստացեք թարմացումները

Ղարաբաղյան հիմնախնդիրը, ծագելով որպես ազգի կոլեկտիվ ինքնորոշման և սեփական ճակատագիրը տնօրինելու իրավունքն իրագործելու կապակցությամբ առաջացած հակամարտություն, իր պատմական հիմքում սկիզբ է առել դեռևս 1920-ական թթ-ից, երբ խորհրդա-բոլշևիկյան իշխանությունները Անդրկովկասի խորհրդայնացման քաղաքականության համատեսքտում ոտնահարելով արցախահայության ազգային, պատմական, քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքները՝ լռեցրին արցախահայության արդարացի պահանջը և արդարացի ձգտումները: Իրադարձությունների չարաբաստիկ զարգացումների արդյունքում Կովկասյան քաղբյուրոյի 1921թվականի հուլիսի 5-ի որոշմամբ և Ազգությունների ժողկոմ Ի. Վ. Ստալինի (Ջուղաշվիլի) վճռական ազդեցությամբ Ղարաբաղը թողնվեց Ադրբեջանի կազմում` ստանալով ինքնավար մարզի կարգավիճակ: Ազգային, իրավական և պատմական արմատներ ունեցող ղարաբաղյան հիմնախնդիրը խորհրդային 70-ամյա իշխանության տարիներին ամեն կերպ լռեցվեց և կոծկվեց ու կրկին բորբոքվեց արդեն 1988 թվականին:

Ղարաբաղյան հիմնախնդրի արծարծման նոր փուլ դարձավ 1988թ-ի փետրվարի 20-ի պատմական որոշումը, ինչը և ուղենշեց մի ողջ պատմական գործընթացի առաջին փուլի սկիզբը: Հետագա տարիների դեպքերի ու իրադարձությունների ընթացքը և միջազգային գործընթացներն ինչպես ողջ հայության, այնպես էլ միջազգային հարաբերություններում կանխորոշելու էին զարգացումների նոր ընթացք, նոր իրողություններ ու գործընթացներ: Մասնավորապես խոսքը վերաբերվում է ԽՍՀՄ փլուզման գործընթացին, նորանկախ պետությունների ստեղծմանը, առաջացող ազգամիջյան և տարածքային վեճերին և դրա հետ կապված այլ իրողությունների: Ինչ վերաբերում է ղարաբաղյան հիմնախնդրին, ապա այստեղ սկսված համազգային շարժումը և պահանջատիրության գործընթացը որքան էլ բոլոր հնարավոր միջոցներով և մեթոդներով խոչընդոտվում էր ԽՍՀՄ ղեկավարության կողմից թե՛ ռազմական, թե՛ տնտեսական եղանակներով, միևնույն է, պսակվեց հաջողությամբ, ինչի ակնհայտ դրսևորումը և վառ արտահայտությունը դարձավ 1991թ-ի սեպտեմբերի 2-ին Լեռնային Ղարաբաղի անկախության հռչակումը և հատկապես ԽՍՀՄ պաշտոնական փլուզումից օրեր առաջ` դեկտեմբերի 10-ին միջազգային դիտորդների մասնակցությամբ համաժողովրդական հանրաքվեի անցկացումը, ուր ժողովուրդը` իշխանության միակ աղբյուրն ու ինքնիշխանության միակ կրողը, միանշանակ «այո» ասաց անկախ պետականության կայացմանը և ինքնորոշման հարցադրմանը: Քվեարկության իրավունք ունեցողների 132.328 մարդուց 108.736-ը, այն է՝ ընտրողների 82.2%-ը մասնակցեց հանրաքվեին և իր 108.615 ձայնով` շուրջ 99.9%-ով «այո» ասաց ԼՂ անկախությանը:

Այս նույն ժամանակ ԽՍՀՄ փլուզման արդյունքում իրենց անկախությունը հռչակեցին նաև Հայասատանի ու Ադրբեջանի Հանրապետությունները: Սակայն նորանկախ պետություններին բաժանում էր անցյալից եկող խնդիրները և պատմական հակամարտությունը: Չհամակերպվելով արցախահայության արդարացի ձգտումների և պահանջների հետ ունենալով թվական և զինական գերակշռություն՝ Ադրբեջանն արդեն 1991թվականից մեծ թափով ռազմական գործողություններ սկսեց Ղարաբաղի և Հայաստանի դեմ, ինչը և հետագայում վերածվեց իսկական պատերազմական գործողությունների: Չնայած որ ԼՂՀ-ն ինքն էր հանդես գալիս որպես հակամարտող կողմ, բայց և այնպես ՀՀ-ն չէր կարող անտարբեր մնալ և մասնակցություն չունենալ պատերազմի, սովի, շրջափակման պայմաններում գտնվող արցախահայության կյանքին և չօժանդակել նրանց այն դեպքում, երբ միջազգային հանրությունը հակամարտության կողմեր դիտարկում էր ՀՀ-ին և ԱՀ-ին: 1988-ի ազգային պոռթկման արդյունքում Հայաստանում իշխանության եկած ղեկավարությունն ի դեմս Հայոց Համազգային Շարժման և նրա առաջնորդ, հանրապետության նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի ու նրա քաղաքական թիմի, խնդիրը արդարացիորեն դիտարկեց և մշտապես դիտարկել է որպես ինքնորոշման իրավունքի վրա հիմնված քաղաքական խնդիր, որի նպատակն էր ապահովել արցախահայության, որպես սեփական անկախությունը նվաճած և պետականություն հռչակած ժողովրդի` հայության մի հատվածի իր երկրում ապրելու իրավունքի, անվտանգության, ազատ զարգացման վստահելի երաշխիքներ: Իրատես քաղաքականության, մեծագույն զոհողությունների և տառապանքների, միջազգային ուժերի կողմից գործադրվող խոչընդոտների հնարավոր մեկուսացման և, որ ամենակարևորն է, համաժողովրդական պայքարի արդյունքում էր, որ 88-ից սկսված և 1991-94թթ իսկական պատերազմի վերածված մարդկային և նյութական մեծ կորուստներ խլող ղարաբաղյան պատերազմն ավարտվեց Հայաստանի և Ղարաբաղի համար շահավետ պայմաններով, 1994թ մայիսի 12-ին կնքված հրադադարով: Իրականում հաջողությունների արձանագրումը հնարավոր եղավ իրատես քաղաքականության շնորհիվ:

Հաջողությունների հանրագումարն այսպիսին էր.

* Հայաստանի Հանրապետության վճռական աջակցության շնորհիվ Լեռնային Ղարաբաղը դիմակայեց ադրբեջանական ագրեսիան, ազատագրվեց ամբողջությամբ օկուպացված վիճակից,

* ազատագրվեց Շուշին, վերացվեցին այլ կարեւոր ռազմական հենակետեր,

* Հայաստանի Հանրապետության հետ հաստատվեց հուսալի ցամաքային կապ,

* ռազմական գործողությունները տեղափոխվեցին Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության սահմաններից դուրս,

* Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ հաստատվեց հուսալի անվտանգության գոտի,

* ձեռք բերվեց Լեռնային Ղարաբաղի փաստական լիակատար անկախությունը,

* Ղարաբաղյան հիմնախնդիրը, որպես ինքնորոշման հարց, միջազգայնացվեց, ստեղծվեց ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը,

* Լեռնային Ղարաբաղը ճանաչվեց որպես հակամարտության եւ բանակցային կողմ,

* Հայաստանի եւ Լեռնային Ղարաբաղի համար չստեղծվեց աննպաստ որեւէ միջազգային փաստաթուղթ։ 1996թ. ԵԱՀԿ Լիսաբոնի գագաթնաժողովում ինքնորոշման իրավունքի սկզբունքը տարածքային ամբողջականության սկզբունքին ստորադասելու միակ փորձը ձախողվեց ՀՀ նախագահ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի կտրուկ հակազդեցությամբ:

Վարդան ՔԵՐՈԲՅԱՆ

(շարունակելի)

Մխտռվա՜ծ, մխտռվա՜ծ առվակներ (մաս 2) Ամերիկացիների հետ ու երկրորդական դերո՞վ Երկիրը ճորտության ու ուզվորության, կողոպուտի ու ցինիզմի բացիլներով հեղեղածները Հերթով դեպի դատարան Բանկերից հանում են արտարժույթը Աղվեսները գրոհում են… Լոնդոնը Սուտմեռուկից զարթնեց Անվտանգությունը չեն երաշխավորում ՀՀ ԱԱԾ պետ Արթուր Վանեցյանը՝ ՀՖՖ նախագահ Կունենանք նոր դեսպան ՀՖՖ ՀԿ նախագահի ընտրություն Սեթ Գմփոյանի ագարակում (71) Հայաստանը կներկայացնի նաև «Չրենին» Պատմության ամենաթանկ սմարթֆոնները Վարչապետի հանդիպումը Արարատի մարզի համայնքների ղեկավարների հետ Վ. Մինասյանը հրաժարական տվեց Շնորհավոր տոնդ, Հայաստան Հիշատակդ անմահ, հերոս «Իմ Քայլը» դաշինքն ամփոփիչ հանրահավաքն է անցկացնում. ԲՀԿ-ի ամփոփիչ հավաքը Հյուսիսային պողոտայում Մխտռվա՜ծ, մխտռվա՜ծ առվակներ Հակառուսական սանկցիաներ ՀՅԴ քարոզարշավը Նոր Նորքում Անհապաղ ազատ արձակել գիտնականին Օրենքը կստիպի հետ կանգնել խաղամոլությունից Անկախության սերունդը անկախության մասին Ոչ թե…, այլ… Կներկայացվեն ավստրիացի ընթերցողներին «Լույս» դաշինքի քարոզարշավը Արաբկիր համայնքում Սելֆի ժամ՝ Հանրապետության հրապարակում Ակտիվացավ Քոչարյանը, ակտիվացավ Արտաշատի ՀՀԿ գրասենյակը Ինչ խոսք, որ առողջություն ենք ցանկանում, բայց… Ավետեց բարի լուրը «Ժառանգություն»-ը քարոզարշավն ամփոփում է Կենտրոնում հավաքով Նախագահ Սարգսյանը պարգևներ է հանձնում Շարմազանովը մուխլյոժ է անում Փայլել է Հենրիխ Մխիթարյանը Թրամփի ուղերձը, ԼՂ խնդրի կարգավորման հնարավորությունները Այսօր մեր Անկախության օրն է Հարցաքննվել է Տարոն Մարգարյանը Մութ գործերի սիրահար մետաքսցի սևամաշկ տղան (մաս 2) «Իմ քայլը» դաշինքի հանրահավաքը Արաբկիր վարչական շրջանում Սփոփիչը՝ սուլիչը բերանում Շատ կարևոր է քառակուսի գլուխ չունենալը «Լույս» դաշինքի հանրահավաքը Կենտրոն համայնքում ՀՀ ոստիկանության պետի ուղերձը Աշխարհին սպառնում է ֆինանսական նոր ճգնաժամ Արարատի մարզում կոկորդիլոս են բուծում Ամեն մեկից՝ մեկական Առանցքում կրթական հարցերն են